Initiatiefnemer tot de heroprichting is waarschijnlijk A. Coenen geweest, de eerste voorzitter, die zich in 1880 vanuit Nunhem in Heythuysen vestigde als molenaar op de St. Antoniusmolen. In Nunhem bestond toen reeds een schutterij. Het verband tussen Coenen en de heroprichting is wellicht hierin te vinden. De heroprichters van St. Nicolaas in 1881 waren: A. Coenen (molenbaas), S. van den Drinck, P. van den Drinck, P.J. Houben, Verstappen (opa van Jozef Ottenheim) en Cans (opa van Wiel Cans). Vele schutterijen namen als beschermheilige meestal de patroonheilige van de parochie. Zo ook werd bij de heroprichting de naam van onze schutterij St. Nicolaas. Op Sinterklaasdag, 6 december, vierden de schutters jaarlijks het feest van hun patroonheilige. Na de H. Mis, voor levende en overleden leden, volgde een koffietafel. De rest van de dag werd doorgebracht met bezoek brengen aan de Heytser herbergen en cafés. Thans heeft men sedert enkele jaren hierin een splitsing aangebracht: 6 december is de grote feestdag, terwijl de H. Mis, opgeluisterd door de muzikanten der schutterij, gevierd wordt op de zaterdag voorafgaande aan deze dag.
De schutterij had in deze periode gelukkig geen defensief karakter meer. De folkloristische sfeer van de jaren vóór 1800, met zijn bonte optochten en fascinerende schietwedstrijden werd weer in oude luister hersteld. De waarde hiervan heeft schutterij St. Nicolaas in deze laatste 100 jaren duidelijk bewezen.
De beginjaren waren van grote bloei. Jaarlijks hoogtepunt vormde het koningsschieten. De schietboom had zijn eerste standplaats bij café Ponsen (nu kapsalon Charmant). Later zou deze nog vijf maal verplaatst worden. De taak van buksmeester (schietmeester) werd vervuld door P.J. Houben, die ook de loden kogels goot. Dat voor voorzitter Coenen de zware buks geen vreemd element was, bewijst zijn koningschap in de eerste drie achtereenvolgende jaren. Zodoende werd hij in 1883 eerste keizer van onze schutterij. In het jaar 1888 werd in het buurtschap Heide de Sacramentsschutterij opgericht. Na de ontbinding van deze schutterij omstreeks 1900 werd de oprichtingsmedaille aan schutterij St. Nicolaas geschonken. Door de goede zorg van de Familie. v.d. Kop is deze medaille bewaard gebleven.
Op de schuttersfeesten, waar men verplicht was met vaandel, vogel van oprichting en trom aanwezig te zijn, werd geschoten met drietallen op het raam met bolletjes. Tegenwoordig zijn dit houten blokjes van 2x2x2 cm: vroeger waren dit aardappelen. Het drietal dat onze schutterij destijds op schuttersfeesten vertegenwoordigde in de schietwedstrijd, bestond meestal uit: A. Coenen, S. van den Drinck en P.J. Houben. Naar zulke feesten werd per paard en kar, of te voet heengegaan. Aan de uitkaveling van een schietwedstrijd mocht maar door één schutter van elke vereniging worden deelgenomen. In de jaren rond 1900 werd dit steeds toevertrouwd aan Jan van der Kop, die in 1886 tot de vereniging was toegetreden. Zo deed zich eens op een schuttersfeest te Molenbeersel (België) het voorval voor, dat men de volgende dag voor de uitkaveling terug moest. Dus weer een lange voetreis. De tegenstander bestond uit één schutterij, nl. Neeritter, vertegenwoordigd door een zekere Ressen. Na elk één schot was de kaveling beslist: Heythuysen kon tevreden huiswaarts keren. Op Pinkstermaandag 18-5-1891 werd door schutterij St. Nicolaas een groot internationaal schuttersfeest georganiseerd i.v.m. het lO-jarig bestaan. In het feestcomité hadden, naast het bestuur der schutterij, notabelen uit het dorp zitting genomen, t.w. notaris Rutten, president, en Jac. Smeets. Door de hevige regenval die dag was het een moeilijke beslissing voor de regelingscommissie of de optocht en schietwedstrijden wel doorgang konden vinden. Door de aanwezige schutterijen werd hierover gestemd. Besloten werd toch met de wedstrijd een aanvang te
nemen. Inmiddels hadden vele nieuwsgierigen langs de straten een plaats in het met vlaggen en groen versierde dorp, weten te vinden, om de bonte stoet van schutters te kunnen aanschouwen. De aanhoudende regen belette, dat de schietwedstrijd die maandag geheel afliep, zodat deze dinsdagmorgen om elf uur vervolgd werd. De 1e prijs werd behaald door de schutterij St. Remigius van Neeritter met 7 van de 9 punten.
Vele dorpsfestiviteiten werden door schutterij St. Nicolaas opgeluisterd, waarvan het kroningsfeest van Koningin Wilhelmina op 3 1-8-1898 wel zeer bijzonder was. De aanvang van dit feest werd aangekondigd door het schieten van salvo's (kamerschoten) en het luiden der klokken door leden van onze schutterij. Omstreeks het jaartal 1900, toen de sacramentsschutterij was opgeheven, werd schutterij St. Antonius in het leven geroepen, welke eveneens op de heide gevestigd was. De schietboom was geplaatst bij café Petran Ververs (nu woont er Nouwen). De schutters uit dit deel der gemeente hoefden zodoende niet steeds naar het dorp om hun geliefde sport te beoefenen. De schutterij St. Nicolaas was groot en er werd ook steeds gezamenlijk naar de schuttersfeesten gegaan. Op Pinkstermaandag, 19 mei 1902, organiseerden beide schutterijen een groot internationaal schuttersfeest. Dit feest werd door de beschikbaarstelling van een medaille door Z.K.H. Prins Hendrik der Nederlanden, het eerste Oud Limburgs Schuttersfeest. Het staat ook als zodanig omschreven in het boekwerk van de O.L.S.-federatie, dat is uitgegeven bij gelegenheid van het 75-jarig bestaan der federatie in 1977. Het mooie, uit hout gesneden naambordje, dat nu de omslag van het jubileumboek uit 1981 siert, is een herinnering aan de tijd met de Antonius schutterij. Door Josef Schoenmakers (broer van oud-buksmeester Jac. Schoenmakers) is dit bordje in 1980 gerestaureerd. Momenteel wordt het naar alle festiviteiten als naambordje van schutterij St. Nicolaas meegedragen